kurkuma

SuperFoods: Kurkuma

Dzisiaj będzie o jednym z superfoods – KURKUMIE.

Co to jest superfood?

To nieprzetworzony produkt spożywczy, który ma cudowne właściwości, zawiera znaczne ilości witamin, składników mineralnych, substancji bioaktywnych, enzymów, aminokwasów, kwasów tłuszczowych omega-3. Ma działanie antyoksydacyjne, chroni organizm przed wieloma chorobami, oraz posiadaj właściwości lecznicze np. w przypadku raka, chorób serca, osteoporozy czy miażdżycy, a także zwiększa długość życia. 

Ostatnio głośno jest o kurkumie, zwanej też ostryżem długim (Curcuma longa L.). Roślina ta rośnie w krajach o klimacie tropikalnym, głównie w Azji. Obecnie największym producentem i eksporterem kurkumy są Indie. Nic dziwnego, w końcu kraj ten słynie z magicznej mieszanki jaką jest przyprawa Curry, która w swoim składzie ma właśnie kurkumę, a także złotego mleka, napóju wykorzystywanego w Ayurwedzie podczas wyczerpania i osłabienia.

Historia kurkumy sięga 5000 lat wstecz. W starożytnej medycynie chińskiej i ayurwedzie kurkumę stosowano do leczenia:

  • kolki,
  • niestrawności,
  • bólów zębów
  • bólów klatki piersiowej
  • dolegliwości związanych z wątrobą i żołądkiem
  • ran i blizn

W XIII wieku arabscy kupcy sprowadzili kurkumę do Europy drogą lądową. Za sprawą Vasco da Gamy handel przyprawami został ułatwiony dzięki odkryciu drogi morskiej łączącej Europę z Indiami w XV wieku. Kurkuma popularna stała się jednak dopiero w XVIII wieku, kiedy Brytyjczycy przywieźli ją do Europy w mieszance przyprawowej – curry powder.

Kurkuma w 70% składa się ze skrobii, 5% stanowią kurminoidy, 5% olejki lotne, 6% białka, 5% tłuszcze. Najważniejszym składnikiem są kurminoidy – związki aktywne polifenolowe a najważniejszym spośród tych związków jest kurkumina.

Kurkumina jest wykorzystywana jako naturalny konserwant i barwnik w żywności, służy do barwienia: makaronów, musztard, wypieków, daje przyjemny żółty kolor. Występuje pod symbolem E-100 (pamiętajmy, że nie wszystkie dodatki E są niezdrowe).

Oprócz wymienionych wcześniej zastosowań kurkumina wykazuje wiele właściwości prozdrowotnych, ma działanie:

antyoksydacyjne – hamuje rozwój wielu chorób, porównywalne działanie z witaminami C i E. Kurkumina powoduje wzrost poziomu wewnątrzkomórkowego glutationu, związku o silnych właściwościach przeciwutleniających

przeciwdrobnoustrojowe – kurkumina skutecznie hamuje wzrost ziarniaków Gram – dodatnich, grzybów drożdżoidalnych, laseczek tlenowych Bacillus i laseczek beztlenowych Clostridium w zakresie stężeń od 10 – 100 g/ml

przeciwzapalne – kurkumina hamuje znaczną liczbę ścieżek sygnalizacyjnych oraz celów molekularnych zaangażowanych w progresję nowotworową i stan zapalny

przeciwbólowekurkumina hamuje proces zapalny porównywalnie do silnych leków takich jak np. nurofen, hydrokortyzon. Kurkumina łagodzi ból u osób chorych na reumatoidalne zapalenie stawów

przyspieszające gojenie ranHindusi posypują kurkumą rany by przyspieszyć proces gojenia

korzystnie wpływa na pracę wątroby – wspomagając trawienie. Działa żółciopędnie i żółciotwórczo. Ochrania komórki wątroby w stanach uszkodzeń tego narządu, spowodowanych działaniem różnych substancji takich jak: alkohol, paracetamol czy alfa toksyny. Kurkumina działa ochronnie również na przewód pokarmowy. Związek ten zapobiega zaburzeniom trawienia związanym z wymiotami, wzdęciami i odbijaniem. Wykazuje również działanie przeciwwrzodowe

przeciwnowotworowe – wykorzystywana w chemoprewencji raka piersi

Z uwagi na te właściwości wykorzystywana jest w leczeniu wielu chorób, takich jak: cukrzyca, astma, artretyzm, miażdżyca, choroby neurodegeneracyjne oraz inne choroby przewlekłe – nowotwory prewencyjne i pomaga w leczeniu choroby Alzheimera oraz chorób układu sercowo – naczyniowego.

Wszystko pięknie, idę do sklepu kupić kilogram tej super przyprawy! Nie tak prędko, jeżeli chodzi o kurkumę i zawartą w niej kurkuminę jest parę problemów. Niewielka wchłanialność z przewodu pokarmowego, słaba rozpuszczalność w płynach ustrojowych, a także niska biodostępność – to te najważniejsze. Poza tym należy mieć na uwadze, że w kurkumie jest tylko 5% kurkuminy, więc tak naprawdę dużo lepszym pomysłem byłby zakup samego wyciągu kurkuminy. Ważny jest także kraj pochodzenia. Lepszym wyborem do celów leczniczych jest np. ta ze Sri Lanki niż z Chin (ziemia w Chinach skażona jest metalami ciężkimi, a gleby są mniej żyzne).

W celu zwiększenia biodostępności stosuje się dodatek piperyny zawartej w czarnym pieprzu co zwiększa przyswajalność nawet do 2000%. Zaleca się też spożywać kurkumę tak jak w Indiach czyli z dodatkiem tłuszczu np. oleju kokosowego.

Moim skromnym zdaniem: jeżeli myślisz o prewencji wystarczy dobrej jakości kurkuma, dodawana w codziennej kuchni do porannej owsianki, herbaty, czy obiadu. Jeżeli chcesz używać jej w celach leczniczych polecałabym wybrać jednak wyciąg z kurkuminy, który ma zdecydowanie więcej substancji aktywnej.

Bibliografia

  1. Aggarwal B.B., Sundaram C., Malani N., Ichikawa H. 2007. Curcumin. The Indian solid gold. Adv. Exp. Med. Biol. 595: 1 ? 75
  2. Aggarwal BB, Sung B. 2009. Pharmacological basis for the role of curcumin in chronic diseases: an age-old spice with modern targets. Trends Pharmacol Sci, 30: 85 – 94. 34.
  3. Biswas T.K., Mukherjee B. 2003. Plant medicines of Indian origin for wound healing activity: a review. Int. J. Low. Extrem. Wounds, 2: 25 – 39
  4. Ciastoch M. 2015. Co to jest superfood?. Newsweek Polska.  [dostęp 2016 – 02- 02].
  5. Duvoix A, BlasiusR, Delhalle S. 2005. Chemopreventive and therapeutic effects of curcumin. Cancer Lett, 223: 181 – 190.
  6. Scientific opinion on the re-evaluation of curcumin (E 100) as a food additive. EFSA Journal, 2010, 8: 167
  7. Gupta S.G., Sung B., Kim J.H., Prasad S., Li S., Aggarwal B.B. 2013. Multitargetting by tumeric, the golden spiece: from kitchen to clinic. Mol. Food Res., 57: 1510 – 1528
  8. Kim DC, Kim SH, Choi BH. 2005. Curcuma longa extract protect against gastrin ulcers by blocking H2 histamine receptors. Biol Pharm Bull, 28(2): 2220 – 2224.
  9. Przybylska, S. (2015). Kurkumina ? prozdrowotny barwnik kurkumy.
  10. Rafatullah S, Tariq M, Al-Yahya MA. 1990. Evaluation of turmeric (Curcuma longa L.) for gastric and duodenal activity in rats. J Ethnopharmacol, 29: 25 – 34.
  11. Shehzad A, Wahid F, Lee YS. 2010. Curcumin in cancer chemopre  vention: molecular targets, pharmacokinetics, bioavailability and clinical trials. Arch Pharm, 343: 489 – 499.
  12. Shoba GJoy DJoseph TMajeed MRajendran RSrinivas PS. Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers. 1998. Planta Med, 64(4):353 – 6.
  13. Terlikowska, K., Witkowska, A., & Terlikowski, S. 2014. Kurkumina w chemoprewencji raka piersi. Postepy Hig Med Dosw, 68, 571 – 578.
  14. Toda S, Miyase T, Arichi H. 1985. Natural antioxidants. III. Antioxidative componentsisolated from rhizome ofCurcuma longa L. Chem Pharma Bull, 33(4): 1725 – 1728.
  15. http://sekrety-zdrowia.org/kurkuma-jak-uzywac-aby-byla-lekarstwem-i-jak-odroznic-dobra-od-zlej/